Cách Độn Quẻ Kinh Dịch

Bấm độn là một trong các yếu tố mang tính chất tâm linh bói toán, được sử dụng để tiên toán Thành-Bại, Cát-Hung của sự việc sẽ làm hoặc thời gian sắp tới và sự thay đổi trong vũ trụ xoay quanh 3 yếu tố Thiên-Địa Nhân.

Sau đây là cách bấm độn trên bàn tay để tìm Hào-Quẻ giúp các học giả có thể tự mình bấm độn được dựa trên bát quái và năm, tháng, ngày, giờ để tìm ra quẻ chủ và quẻ biến của 64 quẻ trong kinh dịch.

1. BÁT QUÁI

Bát quái là là 8 hình thái khác nhau gọi là 8 quẻ đơn, mỗi quẻ gồm có 3 hào đơn.

Quẻ kép gồm có hai quẻ đơn, đem các quẻ chồng lên nhau để tạo ra 64 hình thái khác nhau, gọi là 64 quẻ dịch.

Xem Thêm: 👉 64 QUẺ TRONG KINH DỊCH

Có hai loại bát quái đó là: Tiên Thiên Bát Quái và Hậu Thiên Bát Quái.

-Tiên Thiên Bát Quái được sắp xếp theo trật tự có tính đối xứng rõ ràng.

Trong Tiên Thiên Bát Quái, quẻ Càn (trên cùng) là số 1 , quẻ Khôn(dưới cùng) là số 8. Từ quẻ Càn (1) đếm ngược chiều kim đồng hồ, ta có: quẻ Đoài số 2, quẻ Ly số 3 và quẻ Chấn số 4. Từ quẻ Càn (1) đếm thuận chiều kim đồng hồ, ta có:  quẻ Tốn số 5, quẻ Khảm số 6  và quẻ Cấn số 7.

-Hậu Thiên Bát Quái là các quẻ được đặt theo trình tự cùng chiều kim đồng hồ: Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài.
Quẻ Càn nằm ở góc tây bắc vì phương vị người xưa nghịch với ngày nay, trên Nam, dưới Bắc, trái Đông, phải Tây. Điều này dựa trên một mệnh đề của kinh dịch" Thuận thì tại, trái nghịch mâu thuẫn thì tiêu tán"
Quy ước của các số Bát Quái như sau: Càn là số  1, Đoài số 2,  Ly số 3,  Chấn số 4, Tốn số 5, Khảm số 6 , Cấn số 7,  Khôn là số 8. 

Bát quái                                                      Số của Bát quái / Hành

☰ : Càn: là trời, cha, có đức cứng mạnh, là đàn ông...             1 / Kim

☷ : Khôn: là đất, mẹ, có đức nhu thuận, là đàn bà...                 8 / Thổ

☲ : Ly: là hỏa, con gái thứ, sáng...                                            3 / Hoả

☵ : Khảm: là thủy, con trai thứ, hiểm trở...                             6 / Thuỷ

☶ : Cấn: là sơn, con trai út, yên tĩnh...                                      7 / Thổ

☱ : Đoài) là trạch(đầm), con gái út, vui vẻ...                            2 / Kim

☴ : Tốn: là gió, con gái trưởng, dịu dàng, thông suốt...           5 / Mộc

☳ : Chấn: là sấm, con trai trưởng, động...                                4 / Mộc

2. CÁC GIỜ THUỘC ĐỊA CHI

Tý ( 23h-1h ), Sửu ( 1h-3h ), Dần ( 3h- 5h ), Mão ( 5h- 7h ), 
Thìn ( 7h- 9h ), Tỵ ( 9h- 11h ), Ngọ (11h-13h), Mùi (13h-15h), 
Thân (15h-17h), Dậu (17h-19h.), Tuất (19h-21h),  Hợi (21h-23h).

3. PHÉP BẤM ĐỘN TRÊN BÀN TAY
Đây là phép bấm độn trên bàn tay để tìm hào và quẻ:
Người xưa khi cần kíp và không có phương tiện, thường dùng phép bấm độn để tìm hào và quẻ. Nhưng phép này kém ứng nghiệm hơn so với phép cỏ thi (thẻ tre) và gieo đồng tiền.

Đầu tiên đặt Hậu Thiên Bát Quái lên lòng bàn tay trái như hình vẽ:

Giả sử, vào ngày 16 tháng 7 âm lịch, giờ Dậu, ta lấy quẻ.
1. Cách bấm độn:
- Trước hết, ta tìm vị trí ở số 7 (tương ứng tháng 7) trên bàn tay trái. Vị trí đó là quẻ Khôn, lấy làm điểm khởi đầu. Ngày đầu của tháng là mồng 1. Đếm 1 (từ quẻ Khôn) cho tới số 16 theo chiều thuận (chiều kim đồng hồ).Vị trí 16 nầy ứng với quẻ Ly. Ta có quẻ Ly là nội quái.

- Từ quẻ Ly ta đếm giờ khởi đầu là giờ Tý, rồi lần lượt tới  Sửu, Dần, Mão... cho tới  giờ Dậu (chiều kim đồng hồ).Vị trí giờ Dậu này tương ứng với quẻ Khôn. Ta có quẻ Khôn là ngoại quái.
Chồng ngoại quái (Khôn: Địa) lên nội  quái (Ly: Hỏa) ta có quẻ Địa Hỏa Minh Di.

2. Cách tìm hào động.

Cộng số thứ tự của nội quái, ngoại quái lại,rồi chia cho 6 (số hào)
- Nếu chia cho 6 mà không có dư, như vậy hào động là hào 6
- Nếu số cộng mà nhỏ hơn 6 hoặc bằng 6 thì lấy ngay số đó làm hào động.
-Nếu chia cho 6 mà có dư. Ta lấy số dự đó là hào động.
Ở đây số của quẻ Ly là 3, số của quẻ  Khôn là 8.
Vậy tổng cộng 8 + 3 = 11, rồi lấy  11: 6 = 1 dư 5. Hào động là hào 5.
Bắt đầu đếm các hào từ dưới lên trên đến hào thứ 5 là hào âm, như vậy hào thứ 5 âm sẽ biến thành hào dương.
Ta có (quẻ Địa Hoả Mình Di) biến thành (quẻ Thủy Hỏa Ký Tế)

Trong trường hợp này, quẻ chủ (chính) chỉ vào thời hiện tại là khó khăn: phải che bớt cái ánh sáng của mình đi, kiên nhẫn chờ thời, chỉ hoạt động văn tài viết lách, Đó là quẻ xấu. Lời triệu (thoán từ) là: " qua hà chiết cầu" nên chờ thời cơ tốt,

Quẻ tiếp là Thủy Hỏa Ký Tế lại là quẻ tốt, đó là việc đã xong, là quẻ tốt với lời triệu là: " kim bảng đề danh ".

***

Tóm lại phương pháp suy đoán dựa trên quẻ chỉ có tác dụng tham khảo về xu thế
và nói về những điểm chung nhất. Nó luôn căn dặn con người phải giữ lấy chính đạo, trung thực, dũng cảm và biết nắm bắt thời cơ (hợp Thời). Tuyệt đối không được mang màu sắc mê tín dị đoan. Suy đoán về Dịch không nên cụ thể vào một việc nào đó, mà phải chú ý vào tổng thể. Nếu ai suy đoán theo thần thánh mê tín, họ sẽ làm biến đổi tinh thần của Dịch và như vậy không còn là  Dịch nữa.